1- مبنای اصلی این روش بر پیش‌مطالعه و پیش‌مباحثه طلاب و ارائه درس روزانه توسط شاگردان است. به این معنا که درس روزانه می‌بایست قبل از شرکت در کلاس، مطالعه و مباحثه شده باشد و تمام شرکت‌کنندگان آماده ارائه درس باشند (چون هر روز در قرعه‌کشی، تمام شرکت‌کنندگان احتمال می‌دهند قرعه با نام آن‌ها بیافتد). یکی از طلاب به قید قرعه باید مباحث کلاس را همچون استاد ارائه داده و به اشکالات بقیه پاسخ دهد. استاد نیز ناظر این مباحث است و اگر طلبه در ارائه درس و پاسخ به اشکالات، دچار اشتباه شد استاد تذکر می‌دهد.

2- تعداد شرکت‌کنندگان در این روش می‌بایست محدود و اظهار نظر ایشان، آزاد باشد.

3- در این روش، مباحثی از فقه و اصول مطرح می‌شود که حائز دو شرط باشد:

الف) مبحث ثمره عملی داشته باشد و صرف داشتن ثمره علمی، کافی نیست.

ب) مبحث از مباحثی باشد که علما به آن پرداخته‌اند و آن را به طور مفصل بررسی کرده باشند، تا طلاب با ورود و خروج در بحث و اشکال و جواب‌ها، روش اجتهاد را تمرین کنند.

4- این روش که حدود 8 سال به طول می‌انجامد در سه مرحله اجرا می‌شود:

مرحله اول:

در این مرحله استاد مبحث مورد نظر را از کتب چند تن از بزرگان گزینش کرده و مطالب به صورت یک جزوه آماده می‌شود. سپس به ترتیب تقدم و تأخر تاریخی، متن فقها یک به یک بررسی می‌شود و در نهایت استاد مطالب را جمع بندی کرده و نظریه خود را نیز در مورد آن مبحث ارائه می‌دهد.

تذکر 1: در این مرحله سعی می‌شود از مطالب افرادی که قلم یا مطلب سنگینی دارند (هچون محقق اصفهانی در اصول و ...) کمتر استفاده شود.

تذکر 2: در مبحث فقهی کلمات صاحب جواهر، مستمسک حکیم و موسوعه خویی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

مرحله دوم:

در این مرحله نیز پس از گزینش کتب توسط استاد، متون کتب درسی بررسی می‌شود ولی با این کیفیت که می‌بایست هر دلیل یا مطلب به طور جداگانه از بین تمامی متون، توسط طلاب استخراج شده و در کلاس ارائه شود و در انتهای هر دلیل مطالب توسط شاگردان جمع بندی شود به این صورت که مثلا اگر دلیل از مرحوم آخوند مطرح شده و توسط علمای دیگر مورد نقد و بررسی قرار گرفته تمام این مطالب در ذیل هم قرار گیرد و اشکالات استاد به مطالب علما نیز در ذیل هر مطلب در جمع بندی آورده شود. در این مرحله چند کتاب با متون سنگین‌تر و هر بار یک متن از معاصرین و مراجع فعلی به صلاحدید استاد به منابع افزوده می‌شود.

 

مرحله سوم:

در این مرحله تنها ارائه موضوع توسط استاد است و گزینش مطالب می‌باید توسط طلاب انجام گیرد. در این مرحله تمام فعالیت‌های مراحل قبل انجام می‌شود علاوه بر این در انتهای هر مبحث، می‌بایست تمام مطالب ارائه شده درآن مبحث توسط طلاب جمع بندی و تنظیم شده و مانند یک پایان‌نامه، ارائه گردد.

 

5- مباحث رجالی

در این روش، مباحث رجالی به طور جداگانه مطرح نمی‌شود، چرا که این مباحث، مباحثی تئوری نبوده و تا وقتی که در ضمن مباحث فقهی تمرین نشده و ملکه اذهان نشود، قطعا فراموش خواهد شد.

به همین خاطر تمام مباحث رجالی از بررسی روات، نکات کلی رجالی، وجود عامه وثاقت و شناخت کتب رجالی و بررسی اعتبار کتب، همه و همه در ضمن مباحث فقهی و بررسی اسناد روایات مورد بررسی قرار می‌گیرد و از آنجا که این مباحث بارها و بارها در طول دوره تکرار می‌شود باعث استقرار در ذهن طلاب می‌شود.

 

6- هرچند مباحث اصولی بسیار گسترده است و به هیچ وجه نمی‌توان در یک دوره محدود، تمام مباحث را با این روش به ظاهر کُند، به اتمام رساند اما به نظر می‌رسد در ابتدای دوره، خواندن یک دوره اصول به صورت یک ساله برای آشنایی طلاب با مباحث اصول به صورت فشرده لازم باشد چرا که در کتاب‌هایی مثل رسائل، طولانی شدن و عدم انسجام مطالب، این ثمره را ندارد و در این راستا در سال اول کتاب «قواعد اصول الفقه علی مذهب الامامیه» مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 

7- اگر بخواهیم برای یک بحث فقهی و اصولی، مثال بزنیم باید بگوییم:

 در بحث حجیت ظواهر در اصول، این بحث در مرحله دوم از کتب این بزرگواران ارائه می شود:

کفایة، نهایة‌الدرایة مرحوم اصفهانی، فوائد‌الاصول مرحوم نائینی، نهایةالافکار مرحوم عراقی، نهایةالهدایة مرحوم بروجردی، انوار‌الهدایة حضرت امام، مصباح‌الاصول مرحوم خوئی، بحوث شهید صدر.

در بحث بررسی ادله ولایت فقیه در فقه:

مکاسب شیخ انصاری (کتاب‌البیع و کتاب‌القضاء)، حاشیه مرحوم اصفهانی بر مکاسب، منیة‌الطالب مرحوم نائینی، کتاب‌البیع امام، مصباح‌الفقهاهه مرحوم خویی، ولایت‌فقیه مرحوم منتظری، الولایة‌الالهیة‌الاسلامیة استاد مؤمن قمی، دراساتنا من الفقه الجعفری سید تقی طباطبایی قمی.

 

You have no rights to post comments

Clock second-hand Clock minute-hand Clock hour-hand
شنبه
۲۷ بهمن ۱۳۹۷
۱۰ جمادی‌الثانی ۱۴۴۰
2019 February 16

research/computer-unit/articles/625-2018-11-19-20-36-36